— Agar menga firibgarlar qo‘ng‘iroq qilsa, nima qilishim kerak?
Agarda siz firibgarlik harakatlariga duch kelgan bo‘lsangiz, tijorat banki xodimlari tekshiruv o‘tkazishi hamda anketangizni O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (MB) xodimi tomonidan diagnostika qilish uchun yuborishi shart.
— Menga bank xodimlari qo‘ng‘iroq qilmoqda, ular firibgar emasligini qanday bilsam bo‘ladi?
Bank xodimlari hech qachon parollarni, PIN-kodlarni, CVC-kodlarni, SMS orqali kelgan kodlarni yoki pasport ma’lumotlarini so‘ramaydi.
Agar sizdan bunday ma’lumotlar so‘ralsa — bu firibgarlardir.
— Nega “issiq liniya” bilan bog‘lana olmayapman?
Sizning anketangiz allaqachon bank xodimi tomonidan ishga qabul qilingan.
Tekshiruv va siz bilan aloqa jarayonida xavfsizlikni ta’minlash hamda murojaatlarning takrorlanishini oldini olish maqsadida barcha harakatlar va aloqa liniyalari vaqtincha to‘xtatiladi.
Tekshiruv yakunlangach, “issiq liniya” odatdagi rejimda qayta ishga tushadi.
— Agar kreditni firibgarlar rasmiylashtirgan bo‘lsa, nega uni o‘z kartamga tasdiqlashim kerak?
Agar kredit uchinchi shaxslar tomonidan rasmiylashtirilgan bo‘lsa, kreditni olish rekvizitlarini o‘zgartirish maqsadida apellyatsiya namunadagi ariza topshiriladi.
Bu summa uchinchi shaxslar kartasiga emas, balki mijozning bank hisob raqamiga tushishi uchun amalga oshiriladi.
Shundan so‘ng kreditni muddatidan oldin so‘ndirish jarayoni bajariladi.
Bu siz firibgarlar tomonidan rasmiylashtirilgan kreditni to‘lamasligingiz uchun zarur.
— Nega Bank mening ishtirokimsiz kreditni o‘zi bekor qila olmaydi?
Agar ariza mablag‘larni o‘tkazish bosqichida bo‘lsa, uni bekor qilib bo‘lmaydi.
Yagona yo‘l — kredit shartnomasini mijoz tomonidan qayta rasmiylashtirishdir.
Markaziy bank xodimlari ham, tijorat banki xodimlari ham kreditni mijoz ishtirokisiz bekor qila olmaydi.
— Nega barcha harakatlarni “keyinroq”ga qoldirib bo‘lmaydi?
Chunki hisobingiz bo‘yicha firibgarlik operatsiyalari alomatlari allaqachon qayd etilgan.
Har qanday kechikish mablag‘laringizni yoki hisoblaringizga kirish imkonini yo‘qotishga olib kelishi mumkin.
Moliyaviy aktivlaringiz xavfsizligi uchun barcha harakatlarni darhol bajarish zarur.
— Nega men bilan ruscha yoki o‘zbekcha gapiradigan xodim bog‘lanmoqda?
Ariza topshirishda siz muloqot uchun afzal tilni — rus yoki o‘zbek tilini ko‘rsatgansiz.
Bankda mijozlarga xizmat ko‘rsatish bo‘yicha ikki bo‘lim mavjud va murojaat avtomatik ravishda siz tanlagan tilga mos bo‘limga yo‘naltiriladi.
Shu sababli siz bilan aynan shu tilda ishlaydigan mutaxassis bog‘lanadi.
— Agar omonatni men ochgan bo‘lsam, nega uni yopishim kerak? Axir uni mensiz yopisholmaydi-ku?
Ayni vaqtda firibgarlar hisobingizga kirish huquqini qo‘lga kiritganlik belgilari aniqlangan.
Mablag‘larni himoya qilish uchun omonat yangi rekvizitlarga ega bo‘lgan yangi hisob raqamiga qayta rasmiylashtiriladi.
Shu bilan birga, kelgusida bunday holatlar takrorlanmasligi va mablag‘laringiz saqlanishini kafolatlash maqsadida summa sug‘urtalanadi.
— Agar men mobil operator kodini bergan bo‘lsam, qanday qilib mening nomimga kredit rasmiylashtirilishi mumkin?
Mobil operator kodi sizning moliyaviy raqamingizga to‘liq kirish imkonini beradi — bu deyarli barcha bank ilovalari uchun kalit hisoblanadi.
Ushbu kodni qo‘lga kiritgan firibgarlar onlayn-bankingizga kiradi, shaxsiy ma’lumotlaringizni, hisoblaringiz va omonatlaringizni ko‘radi hamda kredit rasmiylashtirishi mumkin.
Eslab qoling: SMS orqali kelgan kodlarni hech qachon va hech kimga bermang.
— Nega men sizning oldingizga kelolmayman?
Markaziy bank — barcha mijozlarni shaxsan qabul qilmaydigan davlat muassasasidir.
Fuqarolarni qabul qilish faqat oldindan ro‘yxatdan o‘tgan holda va qat’iy belgilangan holatlarda amalga oshiriladi.
Mijozlar qulayligi va xavfsizligi uchun masofaviy xizmat joriy etilgan — siz bilan yetakchi mutaxassis onlayn rejimda ishlaydi va barcha masalalarni tez hamda rasmiy tarzda hal qiladi.
— Nega men bilan Telegram orqali muloqot qilinmoqda?
Siz avval mobil operator kodini berganingiz sababli firibgarlar telefon raqamingizga kirish imkoniga ega bo‘lishi va qo‘ng‘iroqlarni tinglashi ehtimoli mavjud.
Ma’lumotlar sizib chiqishini oldini olish va xavfsizlikni ta’minlash maqsadida muloqot vaqtincha himoyalangan aloqa kanali — Telegram’ga o‘tkazilgan.
Bu yerda yozishmalar va ma’lumotlar ishonchli tarzda shifrlanadi va uchinchi shaxslarga ochiq bo‘lmaydi.
— Nega vaziyatni do‘stlarim bilan bo‘lisha olmayman yoki maslahat ololmayman?
Sudgacha bo‘lgan tergov bosqichida mijozlar va ularning operatsiyalari haqidagi ma’lumotlar qat’iy maxfiy hisoblanadi.
Ularni faqat mijoz va bankning vakolatli xodimi biladi.
Bu ma’lumotlarni qarindoshlar, tanishlar yoki uchinchi tashkilot vakillariga oshkor etish qat’iyan taqiqlanadi.
— Nima uchun menga sug‘urta agenti kerak?
Firibgarlik holatlari aniqlanganda mijozga sug‘urta agenti biriktiriladi.
U sizning manfaatlaringizni himoya qiladi, barcha operatsiyalar xavfsizligini nazorat qiladi va mablag‘larni qaytarishga yordam beradi.
Omonatlarni qayta rasmiylashtirish, kreditlarni yopish va mablag‘larni o‘tkazish bilan bog‘liq barcha harakatlar sug‘urta agenti orqali amalga oshiriladi, bu firibgarlarning qayta aralashuvini istisno qiladi.
Bu — sizning har bir qadamingiz xavfsizligi va himoyasi kafolatidir.
