O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki — moliya tizimi barqarorligi uchun mas’ul bo‘lgan, tijorat banklari faoliyatini nazorat qiluvchi, operatsiyalar xavfsizligini ta’minlovchi va fuqarolar manfaatlarini himoya qiluvchi davlat tartibga soluvchi organ hisoblanadi.
Biroq O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tijorat banki emas va tijorat banklari kabi filiallarda jismoniy shaxslarni qabul qilmaydi.
Markaziy bank xizmat ko‘rsatuvchi emas, balki nazorat qiluvchi organ bo‘lib, arizalarni faqat tijorat tashkilotlaridan qabul qiladi, jismoniy shaxslar bilan bog‘liq firibgarlik holatlari yuzaga kelgan taqdirda.
Markaziy bankning asosiy vazifasi — mamlakat bank tizimini to‘liq nazorat qilish, tartibga solish va kuzatuvni amalga oshirishdir.
U quyidagi xizmatlarni ko‘rsatmaydi:
— fuqarolar uchun hisob raqamlari va omonatlar ochish;
— kreditlar berish yoki kartalarga xizmat ko‘rsatish;
— to‘lovlarni yoki jismoniy shaxslardan arizalarni qabul qilish.
Shu sababli O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankida fuqarolarni jismoniy qabul qilish nazarda tutilmagan.
Nima uchun barcha harakatlar onlayn tarzda bekor qilinadi va tasdiqlanadi?
Agar hisobingiz bo‘yicha shubhali operatsiyalar aniqlansa, Markaziy bank jarayonni onlayn muloqot shakliga o‘tkazadi.
Bu quyidagilar uchun zarur:
— firibgarlik operatsiyalarini bloklash;
— mijozning barcha harakatlarini tizimda qayd etish;
— o‘z vaqtida aralashuvni ta’minlash;
— uchinchi shaxslar aralashuvini istisno qilish.
Har bir harakat — o‘tkazmani bekor qilish, hisobni yopish, omonatni qayta rasmiylashtirish yoki mablag‘larni qaytarish — qalbakilashtirib bo‘lmaydigan, himoyalangan masofaviy aloqa kanali orqali amalga oshiriladi.
Mijoz bilan ishlash jarayoni qanday amalga oshiriladi:
Tijorat banki shubhali harakatlar bo‘yicha murojaat yoki signal yuboradi.
Ariza ro‘yxatga olinadi va bankning mas’ul xodimiga topshiriladi.
Tekshiruv davomida so‘rovlarning takrorlanishining oldini olish maqsadida, vaqtincha “issiq liniya” va operatsiyalarga kirish cheklanadi.
Tekshiruv yakunlangach, mijozga hisobot va mablag‘lar xavfsizligini tasdiqlovchi hujjat taqdim etiladi.
Ushbu choralar mijozni cheklash uchun emas, balki uning mablag‘larini maksimal darajada himoya qilish uchun joriy etilgan.
Onlayn amalga oshirilgan har bir operatsiya bank tizimida qayd etiladi, raqamli imzoga ega bo‘ladi va uchinchi shaxslar tomonidan o‘zgartirilishi mumkin emas.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankiga tashrif buyurish talab etilmaydi va nazarda tutilmagan, chunki barcha jarayonlarni rasmiy xodimlar nazorati ostida masofadan turib xavfsiz amalga oshirish mumkin.
✅ Eslab qoling:
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki fuqarolar manfaatlari yo‘lida faoliyat yuritib, shaffoflik, qonuniylik va har bir mijozning himoyasini ta’minlaydi.
Hisoblaringiz, omonatlaringiz yoki murojaatlaringiz bilan bog‘liq barcha harakatlar faqat onlayn rejimda va rasmiy aloqa kanallari orqali amalga oshiriladi.
